En dan blijkt u ineens autisme te hebben. Hoe kan dat nou? Waarom is dat niet eerder ontdekt? Dat zijn vragen die dan meteen door het hoofd gaan na het horen van de diagnose. Soms houdt je eigen kind je een spiegel voor als die de diagnose autisme krijgt. Je herkent ineens de onhandigheid van je kind in de sociale contacten, de problemen op school, de taalontwikkeling die achterblijft ten opzichte van leeftijdsgenootjes met ervaringen uit je eigen jeugd.

Kan autisme op latere leeftijd ontstaan? Het antwoord daarop is nee. Autisme is een ontwikkelingsstoornis en ontstaat al in de kinderjaren. Ouders, familie en leerkrachten vonden altijd al dat er iets aan de hand was, maar blijkbaar niet voldoende voor een diagnose. Daarnaast was de kennis en mogelijkheden van diagnostisering veel minder dan nu. Waarschijnlijk heeft u ook jaren en jarenlang uw gedrag weten te camoufleren.

Waarom wordt het nu ontdekt? Het leven wordt steeds drukker en complexer. Dat vergt steeds meer van u en uiteindelijk loopt u vast. Daarbij opgeteld de betere diagnostiek en grotere bekendheid van het ziektebeeld wordt autisme ook eerder herkend.

Kenmerken van autisme bij volwassenen

Autisme heeft kenmerken die je zowel bij kinderen als bij ouderen ziet. Onhandig opereren in sociale contacten en in sociale situaties is daar een voorbeeld van. Het hebben van vaste rituelen, slecht tegen veranderingen kunnen, een gebrekkig inlevingsvermogen hebben zijn andere kenmerken.   

Andere kenmerken zijn:

  • het niet herkennen van non-verbale signalen en gelaatsuitdrukkingen
  • Het vaak letterlijk nemen van taal. Sarcasme kan niet worden herkend. 
  • Administratie thuis is vaak problematisch
  • Problemen bij het voeren van de thuisadministratie
  • Slecht kunnen werken in teamverband danwel samenwerken
  • Graag veel tijd alleen willen doorbrengen
  • Opvallend beperkt aantal interesses en hobby’s,
  • Heel goed oog voor detail hebben

Bovenstaande kenmerken zijn hooguit een aanwijzing dat u mogelijk autisme heeft. Als  u vermoedens heeft van autisme of uw omgeving denkt hieraan, kan het zinvol zijn om een diagnostisch onderzoek aan te vragen. Het kan hierbij gaan om een eerste onderzoek naar autisme of om een second opinion onderzoek. Het onderzoek wordt per persoon vormgegeven. In elk geval gaan we samen met u en uw naasten.

  • Op een rij zetten hoe u functioneert en hoe uw naasten met uw problemen omgaan;
  • Informatie uit uw vroege jeugd achterhalen;
  • In kaart brengen wat uw zorgbehoefte is.
  • Hierdoor krijgen we een beter beeld van u als persoon. Daarnaast gebruiken we testen om duidelijk te krijgen om welke vorm van autisme het gaat.
  • In aanvulling hierop kunnen we verschillende vragenlijsten gebruiken en een psychiatrisch onderzoek doen. Zo nodig behoort onderzoek naar persoonlijkheid en intelligentie tot de mogelijkheden. Op basis van het onderzoek komen we tot de conclusie of er voldoende aanwijzingen zijn om een diagnose binnen het autismespectrum te stellen. Indien hiervan sprake is, worden de mogelijkheden voor behandeling met u besproken.  

Autisme en relaties

Leven met autisme is een leven van omgaan met uitdagingen. Dat geldt voor de persoon met autisme, als ook voor de eventuele partner en vrienden. Regelmaat, routine, voorspelbaarheid zijn een houvast voor iemand met autisme. Een partner en vrienden moeten zich daaraan aanpassen. Dat moet je kunnen.   

Bij mensen met autisme zie je in de relatie vaak gebrek aan intimiteit en seks. Het is zeker geen onwil, maar onvermogen om aan te voelen wat de ander wil of de signalen die de ander uitstuurt juist te interpreteren.  Spontaan een weekend weggaan is niet mogelijk. Een goedbedoelde spontane actie kan helemaal verkeerd vallen. Het spontane druist in tegen hun behoefte aan rust en regelmaat.

Het onvermogen om goed in te spelen op situaties zie je terug in allerlei situaties; bv het niet reageren op een compliment, een verkeerde reactie op een sarcastische opmerking, een gezichtsuitdrukking die anders geïnterpreteerd wordt dan bedoeld.

Het zich in een ander verplaatsen is voor iemand met autisme een haast onmogelijke opgave. Zelf kunnen praten over eigen interesses en hobby’s is geen enkel probleem, maar vragen naar de ander schiet erbij in. Het besef dat de ander een dialoog wil en niet zit te wachten op een monoloog dringt niet door. 

Knopen hakken en besluiten nemen zijn heel lastig. De gevolgen van een besluit overziet iemand met autisme niet en daarom kan er geen besluit genomen worden. De partner moet dit meestal doen.

Behandeling autismespectrumstoornissen (ASS)

Autisme is niet te genezen; niet met medicijnen en ook niet door een behandeling.  Een kind met autisme en ouders wordt geleerd hoe om te gaan met autisme. Naarmate het kind ouder wordt treedt meestal enige verbetering op. Er is meer contact mogelijk, de extreme gevoeligheid voor prikkels neemt af. Uiteindelijk blijkt dat een behoorlijk aantal kinderen met autisme op volwassen leeftijd toch aangewezen zijn op een vorm van beschermd wonen.

Er is een divers aanbod aan behandelingen ontwikkeld met als doel de kennis over de autismespectrumstoornis te ontwikkelen, vaardigheden aan te leren en klachten te verminderen. Ook vragen met betrekking tot  onderwijs kunnen voorkomen

Behandeling van autisme

Autisme is een ontwikkelingsstoornis. Genezing is niet mogelijk. De behandeling van autisme is bedoeld voor het vergroten van inzicht én acceptatie van autisme. Met kennis kunt u beter functioneren op het werk, thuis, binnen een relatie en verlopen sociale contacten ook beter.

Een psychiater of een psycholoog moet vaststellen of er sprake is van een ASS stellen en zo ja in welke vorm . Aan de hand daarvan krijgt u een voor u gerichte behandeling aangeboden. Ook al u met vragen over onderwijsmogelijkheden zit, kunnen  wij u hierover informeren.

De behandeling van ASS bestaat bij Bavo Europoort uit:

  • psycho-educatie (uitleg over autisme). Dit kan individueel, maar ook in groepsverband.
  • individuele behandeling. Voorbeelden zijn cognitieve gedragstherapie en begeleidingsgesprekken. Ook ouders kunnen begeleid worden naar aanleiding van specifieke opvoedingsproblemen.
  • Groepsbehandelingen. Sociale vaardigheidstrainingen zijn hier een voorbeeld van. Lotgenotencontact kunnen een waardevolle ondersteuning zijn.
  • Eventueel kunnen medicijnen voorgeschreven worden (zie hieronder).

Behandeling van autisme is erop gericht de diagnose te verwerken en te leren omgaan met autisme. Er wordt ingegaan op het verbeteren van vaardigheden, omgaan met stress en het onder controle krijgen van bijkomende psychische klachten.
Er wordt gebruik gemaakt van onder andere cognitieve gedragstherapie en structurerende gesprekken. Ook behandeltechnieken als EMDR en partnerrelatietherapie vallen onder het aanbod. Voor patiënten met een verstandelijke beperking wordt per patiënt beoordeeld of de Sarr een passend aanbod heeft

Groepen

Binnen Bavo Europoort worden verschillende groepen specifiek voor mensen met autisme aangeboden. Het merendeel hiervan wordt gegeven door ons SARR team. Denk aan :

  • Copingtechnieken
  • En nu… studeren
  • Impulscontrole
  • Lotgenotencontact
  • Oudercursus voor ouders van kinderen (18+) met autisme, i.s.m. stichting MEE
  • Opvoeden voor ouders met autisme
  • Partnerlotgenotencontact
  • Planning- en organisatie
  • Psycho-educatie (met en zonder partner)
  • Sociale vaardigheden (in twee niveaus)

Medicatie bij autisme

Er bestaan geen geneesmiddelen die autisme kunnen verhelpen. Wel kunnen medicijnen nuttig zijn om bijkomende problemen (angsten, depressies, dwanggedragingen, slaapproblemen, zelfverwonding) in goede banen te leiden.

Tips voor de omgang met mensen met autisme

Mensen met autisme zien en beleven de wereld op een andere manier dan mensen zonder autisme. Dat kan hun gedrag en reacties verklaren, maar kan ook misverstanden opleveren. Met onderstaande tips kunt u misverstanden voorkomen.

  • Wees zorgvuldig in de wijze van contact leggen; let op de reactie en pas uw gedrag daarbij aan. Bedenk dat de ander zich vaak niet of heel moeilijk kan aanpassen.
  • Houd in het achterhoofd dat iemand met ASS sociale regels niet begrijpt,
  • Gedraag u voorspelbaar.
  • Structuur helpt. Duidelijke afspraken welke activiteit wanneer gebeurt helt iemand met autisme om overzicht te houden. Dat geldt voor school, werk als andere afspraken.
  • Wees concreet; vertel wat er te gebeuren staat en wat je van de ander verwacht.
  • Wees geduldig. Iemand met autisme kan goed aangeven wat hij wil. Wel moet hij de tijd krijgen om een besluit te overdenken en daarna ook duidelijk te maken.
  • Autisme gaat gepaard met individuele specifieke eigenaardigheden. Die moet je leren (her)kennen en begrijpen.