Direct aanmelden

Meer informatie

Huisarts

Depressie bij ouderen

Als grijstinten de oude dag beheersen

De oude dag gaat gepaard met vergeetachtigheid, weinig energie, lichamelijke ongemakken, pijn en stramheid. Ook hebben veel ouderen last van somberheid, lusteloosheid en eenzaamheid. Dat is niet zo vreemd. Door de jaren heen zijn allerlei mensen die hen dierbaar zijn, gestorven. Dat brengt verdriet en rouw met zich mee. En omdat de sociale contacten afnemen, neemt ook het alleen zijn toe.

Toch is het niet vanzelfsprekend dat ouderen somber en lusteloos zijn of veel lichamelijke klachten hebben. Zulke verschijnselen kunnen ook wijzen op een depressie. Een depressie wordt bij ouderen vaak niet herkend. Dat komt omdat de klachten aan de leeftijd worden toegeschreven, maar ook omdat ze verschillen van die bij jongeren. Hierdoor krijgen depressieve ouderen vaak niet de juiste hulp.

Algemene verschijnselen van depressie 

Mensen hebben een depressie als ze zich minstens twee weken achter elkaar erg somber voelen en last hebben van meerdere van onderstaande verschijnselen:

• concentratieproblemen, vergeetachtigheid en besluiteloosheid
• moeite met inslapen of doorslapen (of moeilijk uit bed kunnen komen)
• lichamelijke klachten zoals verstopping, een droge mond, onverklaarbare pijn, duizeligheid, hartkloppingen, trillende handen, druk op de borst, en hoofd- en rugpijn
• lusteloosheid en prikkelbaarheid
• denken aan de (eigen) dood en het hiernamaals
• gebrek aan interesse en plezier, nergens van genieten
• sterke neiging tot piekeren
• grote vermoeidheid
• gebrek aan eetlust en gewichtsverlies, of juist overdreven eetlust en gewichtstoename
• traagheid in praten, denken en bewegen (of juist lichamelijke onrust)
• het gevoel van binnen dood of leeg te zijn
• gevoelens van machteloosheid, wanhoop en angst
• huilen zonder dat dit oplucht of graag willen huilen maar dit niet kunnen
• schuldgevoelens en het gevoel niets waard te zijn
• nauwelijks of geen zin in seksueel contact.

De eerste vijf verschijnselen komen speciaal veel voor bij ouderen met een depressie.

Moeilijk te herkennen

Ouderen met een depressie hebben niet zozeer last van extreme somberheid en het gevoel van binnen leeg of dood te zijn. Hun stemming is eerder mat en gelaten en lusteloos. In gezelschap voelen ze zich vaak beter, waardoor hun vlakke stemming verborgen kan blijven.

Depressieve ouderen hebben vaker last van de beschreven lichamelijke klachten, zoals benauwdheid of hoofdpijn en vergeetachtigheid. De depressie kan ook blijken uit kleine gedragsveranderingen, zoals afnemende zorg voor het uiterlijk en weinig belangstelling voor de dagelijkse bezigheden en hobby's.

Veel ouderen vinden het logisch dat ze somber of verdrietig zijn. Ze hebben immers zoveel moeten inleveren. Ze benoemen hun somberheid als eenzaamheid en besteden er verder geen aandacht aan.

Ouderen praten ook niet zo snel over hun gevoelens. Vaak hebben ze van jongs af aan geleerd ‘niet te klagen, maar te dragen.' Hooguit vragen ze aandacht voor lichamelijke klachten.

Een depressie bij ouderen wordt ook nog wel eens aangezien voor (beginnende) dementie. Dat komt doordat de concentratieproblemen en besluiteloosheid gemakkelijk kunnen worden aangezien voor de geheugenstoornissen en verwardheid van dementie.